Make your own free website on Tripod.com

การเพาะพันธุ์ปลากดเหลือง

                    

                    ปลากดเหลือง  (Mystus  nemurus)    เป็นปลาน้ำจืดที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำลำคลองของไทย   และประเทศใกล้เคีย    เช่น  มาเลเซีย  จัดเป็นปลากินเนื้อ  โดยกินลูกปลาเล็ก ๆ และสัตว์ที่เน่าเปื่อย    โดยปกติจะอาศัยในแหล่งน้ำไหลเพราะเป็นปลาที่ต้องการปริมาณอ๊อกซิเจนสูง     ปลากดเหลือง     เป็นปลาที่คนในภาคใต้นิยมบริโภคมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งในจังหวัดตรัง     พัทลุง    สงขลา    และมาเลเซีย

                     ในส่วนของการเพาะพันธ์ปลากดเหลืองนั้น        เท่าที่ทราบในภาคใต้เริ่มทำการเพาะพันธุ์ที่สถานีประมงสงขลา  อำเภอคลองหอยโข่ง     โดย   คุณวสันต์  ศรีวัฒนะ     และทีมนักวิชาการประมง   และผู้เขียนได้เพาะที่จังหวัดตรังในเวลาใกล้เคียงกัน 

 การคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์

                      ปลากดเหลืองเพศผู้และเพศเมีย  จะมีความแตกต่างกันตรงติ่งเพศ  โดยเพศผู้จะมีติ่งเพศยาวเรียว  ลักษณะเดียวกับปลาดุกเพศผู้  ส่วนเพศเมียจะมีติ่งเพศกลมป้อม  และมีสีชมพูเรื่อ ๆ ในฤดูผสมพันธุ์

             พ่อแม่พันธุ์ปลากดเหลืองสามารถรวบรวมได้จากแหล่งต่าง ๆ คือ

                1.  รวบรวมจากธรรมชาติโดยจับจากแม่น้ำลำคลอง  และสามารถรวบรวมไว้ใช้ในฤดูผสมพันธุ์

                2.  จากฟาร์มเลี้ยงปลาต่าง ๆ    ซึ่งโดยปกติ   มักจะมีพ่อแม่พันธุ์ปลากดเหลืองสะสมไว้   แต่ควรคัดพ่อและแม่พันธุ์จากต่างฟาร์มกันมาผสมกัน  เนื่องจากปลาที่สะสมไว้นั้นมักมีเลือดชิด  จึงเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ลูกปลาที่ได้เลี้ยงไม่โต

การฉีดฮอร์โมนผสมเทียม

                          ฮอร์โมนที่นิยมใช้ฉีดแม่ปลา  คือ  suprefact  ใช้ร่วมกับ  motilium 

อัตราการใช้ฮอร์โมน

                                แม่ปลา     1            กิโลกรัมใช้  suprefact    25 – 45  ไมโครกรัม

                                แม่ปลา     1            กิโลกรัมใช้  motilium    3 – 5      มิลลิกรัม

โดยปกติอัตราการฉีดสารละลายฮอร์โมนเข้าตัวปลาประมาณ  0.5-1  cc.   ต่อแม่ปลา 1  กิโลกรัม     การกำหนดเช่นนี้เพื่อไม่ให้สารละลายฮอร์โมนเข้มข้นหรือเจือจางเกินไป         เนื่องจากถ้าเข้มข้นสูงสารละลายที่อาจหายไปปริมาณเพียงเล็กน้อยก็มีเนื้อของฮอร์โมนอยู่มาก       และถ้าใช้ความเข้มข้นต่ำมากการ      จะให้ได้ปริมาณฮอร์โมนที่เพียงพอต่อการกระตุ้นการวางไข่อาจต้องใช้ปริมาณสารละลายมากซึ่งเมื่อฉีดเข้าไปในตัวปลาอาจทำให้ปลาตายได้

 ตัวอย่าง     ต้องการฉีดฮอร์โมนผสมเทียมปลากดเหลือง  กิโลกรัม     จำนวน  10  ตัว    จะใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์  suprefact  และ  motilium  เท่าไรต้องเติมน้ำเท่าไรกับปลา  กิโลกรัมให้ฉีดสารละลายได้  0.5  cc.

 วิธีทำ

                           1.  การใช้     suprefact     เนื่องจากโจทย์ไม่ได้กำหนด       ดังนั้นผู้ผสมเทียมต้องกำหนดเองโดยดูความสมบูรณ์ของไข่ปลาเป็นเกณฑ์

                                แม่ปลา   1              กิโลกรัม ต้องใช้ suprefact  =   30  ไมโครกรัม

                ดังนั้นแม่ปลา       1              กิโลกรัม ต้องใช้ suprefact  =   30 x 5  =  150    ไมโครกรัม

                แต่        suprefact   10,000  ไมโครกรัม  จากปริมาณ    10    cc.

              ดังนั้น         ”       150                ”                    ”          150  x  10    =   0.15    cc.

                                                                                                                     10,000

                                                ดังนั้นจึงต้องดูด suprefact   มา            0.15               cc.

                          2.  การใช้  motilium  กำหนดใช้ในอัตรา  มิลลิกรัมต่อ ปลา   1       กิโลกรัม

                               นั่นคือ  ปลา  1    กิโลกรัมใช้ motilium    =    5  มิลลิกรัม

                                        แต่  ปลา    5           ”                ”          =    5x5         =          25          มิลลิกรัม

                                                                    (motilium    1   เม็ด  มีเนื้อสาร      =      10  มิลลิกรัม)

                        แต่ต้องการใช้  25  มิลลิกรัม  ดังนั้นต้องใช้ Motilium          =       ?

 

                                Motilium         10  มิลลิกรัม          =                  1                   เม็ด

                                      ”                 25        ”                        =      1x 25    =    2.5         เม็ด

                                ต้องใช้     motilium                        =                        2.5          เม็ด              2

                          3.  ต้องเติมน้ำ  เท่าไร  เพื่อให้สารละลายเพียงพอฉีดปลาจำนวน  กิโลกรัม

                                กำหนดว่า         ปลา         กิโลกรัมต้องใช้สารละลาย      =   0.5    c.c.

                                นั่นคือสารละลายทั้งหมด     2.5 c.c.  ใช้สำหรับฉีดปลา  กิโลกรัม  หรือ

              ปลาจำนวน  10  ตัว โดยสมมุติว่าขนาดของแม่ปลาใกล้เคียงกัน  และละลายโมทิเลี่ยมพร้อมกับฮอร์โมนเลย

                          ดังนั้นน้ำที่จะเติม          =   2.5   -  0.15   =  2.35     c.c.                     3

                                หมายเหตุ     ปริมาณสารละลาย   2.5  cc.    คือ สารละลายที่ประกอบด้วย  suprefact

                                               0.15  cc.   +   motilium    2.5   เม็ด      น้ำ

              หรืออาจจะเป็น suprefact     +  สารละลาย motilium  +  น้ำ  ก็แล้วแต่การปฏิบัติของแต่ละคน

                 ดังนั้นปริมาณน้ำที่จะเติม        2.5  -  suprefact  - motilium

            แต่เนื่องจาก    motilium   เป็นของแข็ง   ดังนั้นการจะละลาย motilium   จะต้องสูญเสียน้ำไปส่วนหนึ่ง    ซึ่งโดยปกติจะเพิ่มน้ำเข้าไปอีกโดยเพิ่มจากยอดรวมของสารละลาย         การละลายโมทิเลี่ยมให้เป็นสารละลายก่อน         แล้วค่อยคิดคำนวณปริมาณที่จะเอามาใช้ทีหลังก็ได้

 การผสมเทียม

             การผสมเทียมปลากดเหลืองทำได้แบบเดียวกับปลาดุก    โดยการรีดไข่หลังการฉีดฮอร์โมน  12-14  ชั่วโมง    ไข่ปลากดเลืองจะเป็นไข่ชนิดจมติด      ดังนั้นต้องรีดใส่ภาชนะที่แห้งสนิท     ส่วนน้ำเชื้อปลาเพศผู้นั้นได้จากการผ่าช่องท้องเพศผู้เพื่อเอาอัณฑะมาขยี่ในน้ำสะอาด    แล้วเอาน้ำเชื้อนั้นมาผสมกับไข่    ใช้ขนไก่คนจนกระทั่งน้ำเชื้อคลุกเคล้ากับไข่ดีแล้วจึงล้างไข่ให้สะอาด  ในการผสมเทียมนั้นจะใช้วิธีแห่งดัดแปลง  โดยใช้ตัวผู้  2-3 ตัว  ต่อตัวเมีย  1 ตัว

 การฟักไข่

             การฟักไข่ทำได้โดยโรยไข่บนแผงฟัก     ซึ่งใส่ไว้ในบ่อเพาะฟักที่มีระดับน้ำ   20-30  เซนติเมตร    มีการให้อากาศและอาจมีการฉีดพ่นน้ำให้ล้นตลอดเวลาเพื่อเมปริมาณอ๊อกซิเจน      จะมีการฉีดพ่นน้ำเมื่อไข่ใกล้จะฟักเป็นตัวเพื่อป้องกันลูกปลาไหลออก  การฟักไข่ใช้เวลา  36-48  ชั่วโมง  ก็จกแผงออก

การอนุบาล

             การอนุบาลลูกปลากดเหลือง      เป็นขั้นตอนที่ยากพอสมควร    เพราะลูกปลากดเหลืองมักจะกัดและกินกันเอง      แต่ก็สามารถทำให้รอดในอัตราที่สูงได้โดยการให้อาหารเป็น    คือ  ไรแดงที่ยังมีชีวิตอยู่       ตลอดเวลาอย่าปล่อยให้ลูกปลาหิว  ให้ไรแดงหรืออาร์ตีเมีย   ประมาณ  สัปดาห์หรือตลอดถ้าหาไม่ยาก    หลังจากนั้นฝึกให้กินอาหารผงโดยการปั้นเป็นก้อนเล็กๆ ใส่ไว้ให้ทั่วบ่อ  หรือติดไว้ตามข้างบ่อบ้างโดยให้ครั้งละน้อย ๆ แต่บ่อย ๆ   และควรทำความสะอาดบ่ออย่างน้อยวันละครั้งแต่อย่าให้ปลาตื่นตกใจ   เพราะจะทำให้ลูกปลาเครียด   และกัดกันเอง  จนอายุประมาณ  สัปดาห์สามารถย้ายลูกปลาไปอนุบาลในบ่อดินที่เตรียมไว้แล้วซึ่งถ้ามีไรแดงเกิดในบ่อก็จะเป็นการดี  แต่ถ้าไม่มีไรแดงก็ควรนำไรแดงจากแหล่งอื่นมาใส่ไว้เยอะๆ   ให้เป็นอาหารเสริม      ส่วนอาหารปกตินั้นยังคงให้อาหารผงปั้นเป็นก้อน   โยนให้ทั่วบ่อ   และควรตรวจสอบว่ากินหมดหรือไม่โดยใส่ยอไว้ด้วย   การให้อาหารให้วันละ 3-4  มื้อ   ประมาณ  สัปดาห์   ก็เริ่มฝึกให้ลูกปลากินอาหารเม็ดเล็ก ๆ โดยแรกๆ เสริมไปกับการให้อาหารผงปั้นก่อนครั้งละน้อย ๆ    จนสามารถให้อาหารเม็ดอย่างเดียวได้  รวมเวลาในการอนุบาลประมาณ  30-40  วัน  ก็สามารถลากอวนจับลูกปลามาแยกขนาดและพักรอจำหน่ายหรือนำไปเลี้ยงได้     

                                                                                 

                                                 BACK